Zabawy z Bum Bum Rurkami: 8 pomysłów na aktywne zajęcia

Zasady wspólne dla każdej zabawy

Zabawy z rurkami działają najlepiej, gdy rama jest zawsze taka sama. Grupa szybko uczy się schematu, a Ty oszczędzasz czas na tłumaczenie reguł od zera przy każdym ćwiczeniu.

• Grupa stoi w kole, każdy ma jedną rurkę i widzi wszystkich.
• Jeden sygnał START i jeden sygnał STOP obowiązują przez całe zajęcia.
• Po każdej zabawie jest krótka pauza na jedno pytanie, co zadziałało.
• Pauza też jest częścią gry, bo uczy grupę spokojnego zakończenia.

Zabawy na rozgrzewkę

Echo rytmiczne. Prowadzący gra krótki wzór na swojej rurce, grupa odpowiada tym samym rytmem. Zaczynasz od dwóch uderzeń, stopniowo wydłużasz wzór. Ćwiczenie trwa trzy do pięciu minut i od razu pokazuje, kto reaguje na czas, a kto goni grupę.

Tempo grupy. Wszyscy grają równy rytm, a prowadzący głosem lub gestem zmienia tempo, wolniej, szybciej, znowu wolniej. To najprostsze ćwiczenie na wspólne słuchanie, idealne na start zajęć. Trwa pięć minut i nie wymaga żadnych przygotowań.

Zabawy na słuchanie i czekanie

Kanon kolorów. Grupy kolorów wchodzą do gry po kolei, każda cztery uderzenia później niż poprzednia. Zabawa uczy cierpliwości, bo kuszące jest wejście za wcześnie. Pilnuj momentów wejść, a efekt falowania dźwięku zrobi resztę. Około siedmiu minut.

Cisza jako dźwięk. Grupa gra krótki wzór z celową przerwą w środku, na przykład dwa uderzenia, pauza na dwa, znowu dwa. Uczestnicy odkrywają, że moment milczenia wymaga tej samej uwagi co uderzenie. Świetne przed piosenką, bo uczy pauzy w muzyce. Pięć minut.

Zabawy na współpracę

Dyrygent. Jedna osoba pokazuje rurką, kiedy grupa gra, a kiedy milknie, i dodatkowo wskazuje wzrokiem, która część grupy ma grać. W środku zabawy następuje zamana dyrygenta, więc każdy na chwilę bierze odpowiedzialność za całość. Osiem minut przy grupie do dwudziestu osób.

Pytanie i odpowiedź. Grupa A zadaje krótki wzór rytmiczny, grupa B odpowiada własnym. Po dwóch rundach dodaj zasadę, że odpowiedź musi się różnić od pytania. Tu zwykle budzi się pomysłowość uczestników, a Ty słyszysz, które grupy naprawdę słuchają siebie nawzajem. Siedem minut.

Zabawy na tworzenie i występ

Mapa rytmu. Rozłóż na podłodze karty w kolorach rurek i przeprowadź grupę po nich jak po ścieżce nut. Uczestnicy czytają ścieżkę wzrokiem i grają w kolejności kart. Możesz zmieniać układ w trakcie, co uczy elastyczności. Dziesięć minut, potrzebujesz kart papieru w kolorach rurek.

Mini występ. Wybierz prostą piosenkę, podziel głosy i zagraj koncert dla drugiej grupy, nauczycieli albo rodziców. Obecność publiczności wyraźnie zmienia zaangażowanie uczestników i domyka pracę nad wspólnym celem. Piętnaście minut przygotowania plus sam występ.

Jak dostosować zabawy do wieku

Zasady wszystkich ośmiu zabaw są uniwersalne, zmienia się tylko instrukcja i oczekiwania.

• Przedszkole, skróć instrukcję do jednego zdania, graj bez tekstu i częściej zmieniaj zabawę.
• Klasy 1-3, dodaj podział na kolory i pierwsze wspólne wzory, dzieci uwielbiają zamianę ról.
• Klasy 4-8, wprowadź tworzenie własnych wzorów i pracę nad wspólnym występem.
• Dorośli, postaw na obserwację współpracy i rozmowę po ćwiczeniu, patrz artykuł o muzycznych lodołamaczach.

Typowe problemy i ich rozwiązania

Przy pracy z grupami te sytuacje wracają najczęściej, a każda ma proste rozwiązanie.

• Ktoś gra cały czas, mimo sygnału STOP, przypomnij zasadę raz i zagraj rundę próbną tylko na sygnały.
• Grupa gra coraz szybciej sama z siebie, to naturalna fizyka podekscytowania, więc dyryguj wyraźniejszym gestem i celowo zwalniaj.
• Dwie osoby szukają uwagi, daj im rolę solistów w jednym, dokładnie wyznaczonym momencie zabawy.
• Sala ma echo i dźwięk się zlewa, skróć wzory, zwolnij tempo i zagrawaj ciszę jako pełnoprawną część wzoru.
• Brak rurek dla wszystkich, pracuj w grupach, gdzie część uczestników gra, a część odgaduje wzór i zamieniają się rundami.

Jak to wygląda w praktyce szkolnej

Zabawy z rurkami wchodzą w lekcję bez przemeblowania sali. Wystarczy przestrzeń na koło, a przy klasie ustawionej w ławkach można pracować w rzędach, traktując każdy rząd jako jedną sekcję kolorów.

Cały blok ośmiu zabaw mieści się w jednej godzinie lekcyjnej z zapasem na porządek instrumentów. Jeśli prowadzisz cykl, każda kolejna jednostka może budować na poprzedniej, na przykład zabawy ze słuchania przed piosenką, a piosenka przed wspólnym występem. O pracy z uwagą grupy w tym cyklu pisze osobno w artykule Jak utrzymać uwagę grupy.