Jak kolory zastępują nuty

W klasycznym zapisie muzycznym czytelnik śledzi pięciolinię, a w grze na rurkach śledzi kolor. Rurka o danej barwie zawsze odpowiada temu samemu dźwiękowi, więc podział utworu na kolory jest jednocześnie podziałem na głosy.

To rozwiązanie zmienia sposób prowadzenia zajęć. Zamiast uczyć nut, dzielisz grupę na zespoły kolorów i pokazujesz, kiedy dany zespół wchodzi do gry. Uczestnik patrzy na Ciebie i na swoich kolegów, a nie w nuty, dzięki czemu gra od początku jest wspólna i słyszalna.

Jak wybrać pierwszą piosenkę

Pierwszy utwór decyduje o tym, czy grupa uwierzy w metodę. Nie musi być efektowny, musi być osiągalny.

  • Krótki, najlepiej z refrenem powtarzanym dwa lub trzy razy.
  • Dobrze znany grupie, żeby efekt brzmiał znajomo już przy pierwszym przejściu.
  • Zbudowany z dwóch lub trzech dźwięków, więc wystarczą dwa lub trzy kolory.
  • Z wyraźnym, równym rytmem, bez skomplikowanych zmian tempa.
  • Zakres melodyczny w środku skali, bez dźwięków najniższych i najwyższych.

Podział na głosy krok po kroku

Prosty i sprawdzony podział na trzy grupy wygląda tak.

  • Krok 1. Zagraj utwór albo zaśpiewaj go z grupą, żeby każdy usłyszał całość przed podziałem.
  • Krok 2. Podziel uczestników na grupy kolorów, każda grupa dostaje rurki jednej barwy.
  • Krok 3. Grupa pierwsza gra dźwięk podstawowy, czyli najczęściej powtarzający się ton utworu.
  • Krok 4. Grupa druga gra wejścia w refrenie, na wyróżnione sylaby tekstu.
  • Krok 5. Grupa trzecia odpowiada za akcenty, pojedyncze mocne uderzenia w ważnych momentach.
  • Krok 6. Zagraj całość powoli, popraw miejsca, które się rozjeżdżają, i dopiero wtedy przyspiesz.

Dyrygent, start i pauza

Tempo wspólnego grania ustawia jedna osoba. Na początku zajęć bądź dyrygentem Ty, potem rolę możesz przekazać uczestnikom, co samo w sobie jest świetnym ćwiczeniem z odpowiedzialności.

Dyrygent pokazuje rurką trzy rzeczy, start, pauzę i koniec. Wystarczą dwa gesty, uniesienie rurki przed grą i jej opuszczenie na ciszę. Gdy grupa zna sygnał START / STOP z wcześniejszych zabaw, piosenka może mieć swoje dynamiczne momenty bez chaosu.

Trzy błędy, które psują pierwszą piosenkę

Te potknięcia widuję najczęściej, gdy ktoś prowadzi rurki po raz pierwszy.

  • Zbyt szybkie tempo od początku, zanim grupa pozna swoje wejścia. Zacznij o połowę wolniej, niż podpowiada intuicja.
  • Podział na zbyt wiele głosów naraz. Dwa kolory wystarczą na pierwszy utwór, trzeci dodaj w drugim przejściu.
  • Brak momentu odsłuchu. Po pierwszym przejściu zatrzymaj grupę i zapytaj, która grupa słyszała swoją rolę, a dopiero potem graj od nowa.

Warianty dla różnych grup

Z przedszkolakami ogranicz piosenkę do refrenu i graj bez tekstu, sama melodia i dwa kolory w zupełności wystarczą. Klasy 1-3 radzą sobie już z całą zwrotką i zamianą ról między przejściami.

U starszych uczniów i dorosłych dodaj trzeci głos oraz poproś grupę o własny pomysł na zakończenie utworu. Zespoły firmowe świetnie reagują na zadanie, w którym same układają krótkie wejście dla swojej grupy kolorów.

Jeśli chcesz przejść ten proces z prowadzącym, który robi to od lat, zobacz szkolenie dla nauczycieli z Bum Bum Rurkami, gdzie przechodzimy od pierwszego dźwięku do gotowego występu z grupą.

Co po pierwszej piosence

Pierwsze zagranie znanego utworu to punkt zwrotny zajęć, a nie koniec pracy. Od tego momentu grupa już wie, że potrafi, i jest gotowa na kolejne wyzwania.

  • Drugi utwór wybierz w podobnym tempie, ale z innym podziałem kolorów, żeby grupa nie utkwiła w jednej roli.
  • Wprowadź zapis na kartach, kilka kart z kolorami na podłodze, które grupa odczytuje jako ścieżkę utworu.
  • Zaproponuj wspólne wystąpienie, apel szkolny albo zajęcie otwarte dla rodziców, publiczność zmienia poziom zaangażowania.
  • W starszych grupach daj zespołom zadanie samodzielnego podziału głosów, to najkrótsza droga do prawdziwej współpracy.

Materiały i prawa do utworów

Do pracy z rurkami nie potrzebujesz specjalnych nut, wystarczy znajoma melodia i wiedza, który kolor odpowiada któremu dźwiękowi. W internecie znajdziesz gotowe opracowania z kolorami, a ja zbieram własne materiały metodyczne do publikacji.

Pamiętaj o prawach autorskich do samych piosenek, zwłaszcza przy publicznych występach. Utwory ludowe i tradycyjne, takie jak znane piosenki dziecięce w wersjach ludowych, są bezpieczne, natomiast współczesne przeboje wymagają sprawdzenia licencji. Na tej stronie materiały do pobrania pojawią się dopiero po potwierdzeniu praw, bo nie publikuję niczego, czego nie mogę rzetelnie udostępnić.