Muzyka jako język współpracy

Co słychać, gdy grupa gra razem

Wspólne granie szybko pokazuje, że indywidualny pomysł ma wpływ na całą grupę. Nie trzeba tego długo tłumaczyć, bo uczestnicy słyszą konsekwencje w czasie rzeczywistym. Ktoś przyspiesza i całość się rozjeżdża, ktoś wchodzi za wcześnie i wzór się sypie, ktoś się wycofuje i zabrakło głosu.

Właśnie dlatego rytm jest prostym językiem współpracy. Pozwala zauważyć tempo, reakcję na sygnał, miejsce na innych i moment, w którym warto odpuścić własny pomysł. W codziennej pracy te mechanizmy są niewidoczne, w graniu słychać je wprost.

Dlaczego akurat dźwięk

Zespoły można badać wieloma metodami, ale dźwięk ma trzy właściwości, których nie ma żadna rozmowa ani ankieta.

• Dźwięk nie kłamie, nie da się słuchać w połowie, albo grupa gra razem, albo słychać rozjazd.
• Dźwięk jest natychmiastowy, konsekwencje decyzji słychać w tej samej sekundzie, w której je podejmujesz.
• Dźwięk jest wspólny, nie da się przypisać efektu jednej osobie, więc rozmowa nie szuka winnych, tylko mechanizmów.

Trzy momenty, w których grupa pokazuje prawdę

Po latach pracy z grupami wiem, że o zespole najwięcej mówią trzy momenty wspólnej gry.

• Start, kto czeka na sygnał, kto zaczyna sam, a kto szuka wzrokiem zgody grupy.
• Pierwsza pomyłka, czy grupa poprawia się wspólnie, szuka winnego, czy udaje, że nic się nie stało.
• Zakończenie, kto pilnuje wspólnego końca, a kto kończy swoją rolę i wyłącza się z reszty.

Od ćwiczenia do rozmowy

Samo granie integruje, ale wniosek o współpracy rodzi się w rozmowie po ćwiczeniu. Kilka pytań, które zwykle otwiera najciekawsze obserwacje.

• Kiedy usłyszeliście, że grupa gra razem, a kiedy, że każdy gra własne?
• Co zrobiłeś, gdy Twój pomysł zderzył się z rytmem innych?
• Która rola była najtrudniejsza, grać swoje, czekać na wejście, czy prowadzić?
• Gdzie w naszej codziennej pracy słychać to samo?

Dla jakich grup to działa

Muzyczna metafora współpracy działa na każdą grupę, która jest gotowa na chwilę wspólnego działania, a wygląda to trochę inaczej w każdym kontekście.

• Zespoły firmowe, widzą swoje tempo pracy i ról w podziale na sekcje, bez nazywania nikogo po imieniu.
• Grupy młodzieżowe, zabawa otwiera temat presji rówieśniczej, bo w grze widać, kto podąża, a kto prowadzi.
• Nauczyciele, doświadczają strony ucznia, ten, kto prowadzi zajęcia, rzadko bywa w roli uczestnika, który się gubi.
• Grupy otwarte i eventowe, wspólny efekt w kwadrans buduje energię, która zostaje na resztę spotkania.

Czego uważać przy pracy z grupą

Muzyczne obserwacje są potężnym narzędziem i dlatego wymagają odpowiedzialności prowadzącego.

• Nie etykietuj osób na podstawie jednego ćwiczenia, gra pokazuje tendencję, a nie diagnozę.
• Nie oceniaj talentu muzycznego, bo tematem jest współpraca, a nie umiejętności instrumentowe.
• Daj grupie prawo do pomyłki, pierwsze przejście zawsze się rozjeżdża i to jest materiał do pracy.
• Zadbaj, aby cichsze osoby też usłyszały swoją rolę, bo grupa gra tak głośno, jak jej najcichszy głos ma odwagę.

Czego uczy zamiana ról

Najlepszy efekt daje przejście utworu drugi raz z zamienionymi rolami. Osoba, która prowadziła, trafia do sekcji, która czekała na wejście, i nagle rozumie, jak trudne jest granie w tle. To doświadczenie jest krótszą drogą do empatii w zespole niż każde omówienie teorii.

Zespoły z różnymi tempami pracy znajdą w tym ćwiczeniu bezpośrednie przełożenie, o czym szerzej piszę w artykule DISC w praktyce.

Jak poprowadzić taki proces

Jeśli chcesz użyć muzyki jako języka współpracy na swoich zajęciach, ta kolejność działa niezawodnie.

• Zacznij od zabawy, która wymaga wspólnego słuchania, na przykład echa rytmicznego.
• Dodaj podział na role i pierwszy wspólny wzór, w którym każda grupa ma wyraźne miejsce.
• Pozwól grupie raz się rozjechać i nazwij to normalnym momentem pracy, nie porażką.
• Poprowadź rozmowę o tym, co słychać było w grze, z pytaniami z poprzedniej sekcji.
• Zagraj drugi raz z zamianą ról i zamknij krótkim planem, co grupa zmienia w swojej pracy.

Co dalej

Muzyka jest tu językiem, a nie celem samym w sobie. Ten sam proces da się przeprowadzić na innym wspólnym zadaniu, ale żaden nie daje tak szybkiego i szczerego odzewu jak wspólne granie, gdzie niczego nie da się udawać, bo wszystko słychać.

Jeśli chcesz zagrać taki proces z zespołem albo klientem, zobacz muzyczny team building i zadzwoń, żeby dobrać format do grupy i czasu.